Ja, maar iedereen kijkt naar mij…

4uvuav

We hebben het allemaal al eens gehad: je hebt een vlek op je trui, je hebt een extreme ‘bad hair day’, of je bent extreem zenuwachtig voor die ene presentatie. En tóch moet je je in een ruimte vol met mensen begeven. Dan krijg je dat gevoel dat iedereen naar je kijkt en dat iedereen het ziet. Maar hier komt het: de meeste mensen zien jou niet eens.

Dat klinkt misschien een beetje negatief, maar zo bedoel ik het niet. Mensen merken vaak wel dat er iemand de ruimte in loopt, maar ze kijken nauwelijks naar wie er binnenkomt. Laat staan dat ze zien dat je een vlek op je trui hebt of je haar niet goed zit. Maar waarom denken we dan toch dat iedereen naar ons kijkt als we een kamer in lopen? Gilovich en Savitsky hebben dit onderzocht door mensen met een T-shirt met een foto van Barry Manilow er op, een kamer vol met onbekenden binnen te laten lopen. Aangezien Barry Manilow in Amerika net zo gezien wordt als Jannes in Nederland, kun je je voorstellen dat ze het niet fijn vonden om met dat T-shirt gezien te worden. Vervolgens moesten ze aangeven hoeveel mensen hadden gezien wat er op het T-shirt stond en dat bleken ze compleet te overschatten. We noemen dit het ‘spotlight effect’: we denken vanuit onze eigen belevingswereld, waarin we natuurlijk zelf centraal staan. Maar we zien niet, dat we alleen centraal staan in ons eigen leven en niet in dat van een ander. Hierdoor denken we: ‘Oh nee, iedereen kijkt naar mij’, maar in werkelijkheid zien mensen soms niet eens dat we binnenlopen en al helemaal niet dat we een vlek op ons trui hebben.

Zelfs als mensen je wel zien en bijvoorbeeld met je praten, vinden ze het heel lastig om aan te geven hoe jij je voelt en wat je denkt. Ook dit overschatten we vaak: we denken dat anderen zien dat we nerveus zijn of juist zelfverzekerd, maar dat valt dus best wel tegen. Dus volgende keer als je zenuwachtig bent omdat je iets moet presenteren: het maakt niet uit! De meeste mensen zal het niet eens opvallen. Sterker nog, uit onderzoek blijkt dat mensen die weten wat deze ‘illusion of transparency’ inhoudt, minder zenuwachtig zijn en beter presteren in dit soort gevallen. Kijk, heb ik jullie toch mooi weer wat zelfverzekerder gemaakt!

Liefs, Jolien

Voor meer informatie:
*
Gilovich, T., & Savitsky, K. (1999). The Spotlight Effect and the Illusion of Transparency Egocentric Assessments of How We Are Seen by Others. Current Directions in Psychological Science, 8(6), 165-168.
* Savitsky, K., & Gilovich, T. (2003). The illusion of transparency and the alleviation of speech anxiety. Journal of Experimental Social Psychology, 39(6), 618-625.

Advertenties

Een gedachte over “Ja, maar iedereen kijkt naar mij…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s